Rusya nasıl kurtulur?

1990’lı yılların başında Rusya
çoğu yabancı yatırımcıya bir ‘Vahşi Doğu’ gibi görünürdü. Ancak
Jean-Noel Lemond, Dessange kuaför zincirlerinin Rusya’daki ilk halkasını
açmak için 1993’te Paris’ten Moskova’ya gitti. Ve 20 yıl sonra Parisli
kuaför halen Rusya’da işinin başında olduğunu söylüyor:



“Her şey çok karışık, çok zor ancak birçok şey yapabiliriz. Her şey çok hızlı ilerliyor.”



Rusya’daki hayatından sıkılan Lemond, bir süre sonra Fransa’ya geri
dönmüş. Ancak geçtiğimiz sene kendi Icon Paris salonunu açmak için
tekrar Moskova yollarına düşmüş:



“Bir yabancı yatırımcı olarak burada ‘Görevimiz Tehlike’yi
oynuyoruz. Herkes eğer bir Rus tanıdığınız yoksa size, orada mafya var
işin zor diyor. Ancak burada mafya yok. Çok iyi organize olmuş insanlar
var. Yani bunlar farklı organizasyonlar, kimi daha açık kimi daha kapalı
ancak burada her şey çifte piyasa olarak yürüyor.”

Görünen o ki yabancı yatırımcılar son on sene içerisinde Rusya’daki
yolsuzluk, kanun, denetim ve modern altyapı yetersizliği ve rüşvet
problemlerini aşıp ülkede fırsat kapılarını aralamaya başlamış. Petrol,
gaz rezervleri ve ondan sağlanan gelirler sayesinde 2008 krizi Rusya’ya
teğet geçti. Ancak kriz Rusya’nın peşini bırakmaya niyetli değil. Rus
hükumeti bu senenin ikinci yarısında görülebilecek durgunluk için de
alarmda.



Moskova’da düzenlenen Forum Rusya 2013 yatırım zirvesi işte bu
sorunları masaya yatırdı. Standard & Poors’tan Şef Ekonomist Jean
Michel Six artık doğal kaynaklarının bile Rusya’yı kurtarmayacağı
görüşünde:

“Petrol fiyatları yükseldiği zaman bu Rus ekonomisinin yapısal
zayıflığını maskeliyor ve her şeyin yolunda gittiğini zannediyorsunuz.
Petrol fiyatları düştüğü zaman Rusya gelirlerinde farklılaştırmaya
gidilmede pek de yol alınmadığını görüyorsunuz.”



PIMCO’dan Mario Gordon ise yavaşlayan
ekonominin sadece Rusya’nın değil küresel bir sorun olduğunun altını
çiziyor ancak bu uyarıların hükumetin iyileştirici adımlar atması için
iyi bir fırsat olduğunu söylüyor:



“Büyümede yavaşlamadan bahsedersek bu konjonktürel bir durum. Eğer
herhangi bir şey Rus ekonomisinin değişmesine etki edecekse, o zaman
belki kısa vadede büyümede yavaşlamaya gitmek acı verici olacak. Ancak
orta vadede bu çok da yararlı olabilir. Bu hükumetleri acı ilacı içip
kimi yapısal reformlar gerçekleştirmeye itebilir.”



Sberbank’ın Başkanı Ruben Vardanian, ülkenin küresel rekabetteki en
büyük engelinin kanun ve düzenlemelerdeki açıklar olduğunu vurguluyor:



“Rus şirketlerine Brezilyalı veya Endonezyalı şirketlere göre daha
az değer biçilmiş durumda. Bu yatırımcıların bizim şirketimize gerçek
değerinden daha az değer verdiğini gösterir, bunu nedeni de ülkede
yargının aksak işlemesi. İster bu fikre katılın ya da katılmayın, bunu
görmezden gelemezsiniz çünkü yatırımcılar böyle düşünüyor. Bizim burada
anlamamız gereken neden bu fikirde oldukları ve bu durumu değiştirmek
için nasıl çalışmamız gerektiği.”

Rusya’nın ekonomik büyümesi yavaşlarken yatırımcıların endişelerini
görmezden gelemez. Yapıyı değiştirmek için hangi adımların atılacağını
ve bunların nasıl sonuç vereceğini ise zaman gösterecek.